Sosyal Ağ Sağlayıcı Hakkında Usul ve Esaslar

A.GİRİŞ

Kamuoyunda „Sosyal Medya Yasası‟ adıyla anılarak yankı uyandıran İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Kanun”) ile sosyal medya platformlarına belirli yükümlülükler getirilmiş ve söz konusu düzenlemeler 31.07.2020 tarihli Resmi Gazete‟de yayımlanmıştır. Kullanıcı güvenliği, muhatap bulamama gibi sebeplerle düzenlenen hükümlere ilişkin ayrıntılı yasal bilgilendirmelere 24 sayılı bültenimizde yer verilmiş olup, bu sayımızda ise ilgili usul ve esaslara ilişkin 02.10.2020 tarihinde yayımlanan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (“Kurul”) kararı ele alınmaktadır.

31.07.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme ile Kanun’a Ek Madde 4 hükmü eklenmiĢ ve böylece günlük eriĢimi bir milyondan fazla olan yurt içi ve yurt dıĢı sosyal ağ sağlayıcılarının Türkiye’de temsilci belirleme yükümlülüğü getirilmiĢti. Ek Madde 4’e dayanarak hazırlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcılar Hakkında Usul ve Esaslar” ise 02.10.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Kurul kararı ile belirlenmiĢtir.

Kurul tarafından verilen kararda;

• Yurtdışı kaynaklı sosyal medya sağlayıcılarına Türkiye‟de temsilci bulundurma yükümlülüğü,
• Sosyal ağ sağlayıcının, kişiler tarafından yapılan başvurulara 48 saat içerisinde cevap verme ve bu başvuruları Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu‟na raporlama zorunluluğu,
• Verilerin Türkiye‟de barındırılmasına yönelik tedbirlerin alınması,
  
• Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde uygulanacak yaptırımlar
  

hakkında önemli hususlar düzenlenmiştir.

B. TEMSİLCİ BULUNDURMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR

Yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, yetkili en az bir kişiyi Türkiye‟de temsilci olarak belirlemekle ve bu kişilere ait kimlik, unvan ve iletişim bilgilerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu‟na (“Kurum”) bildirmekle yükümlüdür.

Belirlenecek temsilci veya temsilcilerin; Türk vatandaşı olmak kaydıyla gerçek kişi veya Türk mevzuatına göre Türkiye‟de kurulmuş tüzel kişi olması zorunludur.

Ayrıca Türkiye‟de temsilci bulundurması zorunlu sosyal ağ sağlayıcıların, internet sitelerinde doğrudan ulaşılabilecek ve kolayca görülebilecek şekilde, bu temsilcilerin Türkiye‟de tebligata yarar adresleri ile e-posta adresine yer vermesi gerekmektedir.

Temsilci belirlenmesine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen sosyal ağ sağlayıcıya ilk olarak Kurum tarafından bir bildirimde bulunulacak ve 30 gün içinde gerekli adımların yerine getirilmesi istenecektir. Bu bildirime rağmen şartları hala sağlamayan sosyal ağ sağlayıcılarına uygulanacak yaptırımlar ise giderek ağırlaşacak şekilde kademeli olarak aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

• Bildirimden sonraki 30 günlük süre içinde gerekli işlemler yapılmaz ise sosyal ağ sağlayıcıya 10 Milyon TL idari para cezası kesilerek temsilci belirlenmesine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeye zorlanacaktır.
• İdari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülükler hala yerine getirilmez ise sosyal ağ sağlayıcıya bu kez de 30 Milyon TL daha idari para cezası verilecektir.
• İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde de temsilci bulundurma zorunluluğu yine yerine getirilmezse, Bilgi Teknolojileri ve İnternet Kurumu Başkanı tarafından Türkiye‟de yerleşik vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacaktır.
• Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde hala temsilci bulundurmayan sosyal ağ sağlayıcıya, Bilgi Teknoloji ve İletişim Kurumu Başkanının talebi ve Sulh Ceza Hakimliği kararı ile sosyal ağ sağlayıcıya %50 oranında internet trafiği bant genişliğinin daraltılması cezası uygulanacaktır.
• Son olarak bant genişliğinin %50 oranında daraltılması cezasının uygulanmaya başlanmasından itibaren 30 gün içinde Türkiye‟de temsilci bulundurma zorunluluğunu yerine getirmeyen sosyal medya şirketlerine bu kez de yine Başkanın talebi ve Sulh Ceza Hakimliği kararı ile sunulan hizmetin niteliğine göre %90 oranına kadar bant genişliğinin daraltılması yaptırımı uygulanacaktır.
  

Facebook ve Instagram’dan temsilci atamama kararı:

Sosyal Medya Yasası tartışmalarının henüz başında Facebook ekibi tarafından, sansüre benzettiği bu düzenlemelerin uygulanmaya başlaması halinde Türkiye‟ye temsilci atamayacaklarına ilişkin bir açıklama gelmişti.

Kanun ve Kurul kararının yürürlüğe girmesiyle birlikte ise Facebook ve Instagram yetkililerinin Türkiye‟de temsilcilik açmayacakları yönünde bildirimde bulunduğu basında yer almıştır.

Kararda yer alan yaptırımlardan özellikle bant genişliği daraltma cezalarının %90 oranında uygulanması durumunda eriĢim yasağı boyutuna ulaşabilecek olması göz ardı edilmemelidir. Henüz resmi bir açıklama gelmese de, Türkiye’de 35 Milyon’a yakın kullanıcıya sahip her iki sosyal medya platformunun temsilci atamama kararları doğrultusunda uygulanacak cezalar gerek yerel gerekse uluslararası gündemde oldukça dikkat çekici olacaktır.

C. BAŞVURULARA CEVAP VERME VE RAPORLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, içeriklere yönelik olarak kişiler tarafından yapılacak başvurulara, başvurudan itibaren en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermekle yükümlüdür. Başvuruların cevaplandırılması yükümlülüğünü yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya Kurul Başkanı tarafından 5 Milyon TL para cezası uygulanacağı da Kurul kararı ile hüküm altına alınmıştır.

Yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, kendisine bildirilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararlarının uygulanmasına ve içeriklere ilişkin kişiler tarafından yapılan başvurulara ilişkin Türkçe hazırlanmış raporları altı aylık dönemlerle Kurul‟a bildirecektir. Hazırlanacak ilk rapor 2021 yılı Haziran ayında Kurul‟a bildirilecek ve internet sitesinde yayınlanacaktır. Raporlamaya ilişkin zorunluluklara uymayan şirketlere ise Kurul Başkan‟ı tarafından 10 Milyon Türk Lirası idari yaptırım uygulanacaktır.

D. VERİLERİN TÜRKİYE’DE BARINDIRILMASI

Kurul Kararı ile yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarının, Türkiye‟deki kullanıcılarına ait verileri Türkiye‟de barındırma yönünde gerekli tedbirleri almaları yükümlülüğü de düzenlenmiştir. İlgili hükme göre alınan tedbirlere ilişkin bilgilerin her raporlama döneminde Kurum‟a bildirilmesi zorunludur.

E. SONUÇ

Yukarıda ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere 02.10.2020 tarihli Resmi Gazete‟de yayınlanan Kurul kararı ile sosyal ağ sağlayıcılar hakkında usul ve esaslar belirlenmiştir. Özellikle içerdiği yaptırımlarla gündemde yer alan bu düzenlemenin Türkiye‟de milyonları aşan kullanıcı sayısına sahip sosyal medya platformlarını ne şekilde etkileyeceğini önümüzdeki günlerde takip ediyor olacağız.

Bülten içeriği genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Detaylı bilgi ya da spesifik sorun veya sorularınız için hukukçunuza danıĢınız.